FAQ na temat RHDV2 u królików

Informacje nie są moimi prywatnymi opiniami, a zebranymi danymi na temat choroby i wirusa ją powodującego dostępnych w sieci od dwójki czołowych postaci króliczego świata – Frances Harcout-Brown i Richarda Saunders – który jest doradcą weterynaryjnym w The Rabbit Welfare Association and Fund.

  • Czym jest RHD?

RHD – Rabbit Haemorrhagic Disease – wirusowa, krwotoczna choroba królików/pomór królików/krwotoczna choroba królików/chiński pomór królików – jest chorobą wirusową, bardzo zaraźliwą i często powoduje śmierć. W przebiegu choroby dochodzi do zaburzeń krzepliwości krwi, co może powodować masywne krwotoki do jam ciała i na zewnątrz organizmu. Śmiertelność w przebiegu RHD jest bardzo wysoka – do 90 %, te króliki które przeżyją nabywają odporność.

  • Czym różni się RHD od RHDV2?

RHDV2 jest wariantem RHD. Prócz wielu podobieństw są różnice. Wirus RHDV2 cechuje się zmienną, najczęściej mniejszą zjadliwością, śmiertelność w przebiegu choroby wynosi od 5 do 70 %. Może atakować kilkutygodniowe króliki ( zakażenia RHD dopiero u królików powyżej 2 miesięcy). Choroba ma również dłuższy przebieg – przez kilka dni przed śmiercią króliki mogą być osowiałe, tracić apetyt – i jeśli w tym okresie przyjadą do przychodni na konsultację, mogą być źródłem zakażenia dla innych. Najważniejszą różnicą między tymi dwoma wariantami jest to, że szczepienia przeciwko RHD oferuje niewielką lub żadną ochronę przed RHDV2.

  • Czy są inne warianty RHD?

Tak. Wirus, który powoduje RHD ma wielką zdolność do mutacji i istnieje kilka wariantów, które nie powodują choroby, ale mogą stymulować produkcję przeciwciał i odporności.

  • W jaki sposób dochodzi do zakażenia w przebiegu RHD i RHDV2?

Do zakażenia może dochodzić przez kontakt bezpośredni z chorymi królikami lub królikami, które są bezobjawowymi nosicielami oraz kontakt pośredni – koce, klatki, transportery, obuwie i ubrania wierzchnie właścicieli. Znaczący udział mogą mieć wektory (przenosiciel) – kruki, lisy, muchy, które  miały kontakt z wirusem w trakcie zjadania padłych na pomór królików. Czynnikami sprzyjającymi są duże zagęszczenie zwierząt – schroniska, przytuliska, hodowle, , ośrodki rehabilitacji zwierząt.

  • Jak długo przetrwa wirus wywołujące RHD(i wariant) w środowisku?

Wirusy potrafią przetrwać pewien czas, zależny od materiału chroniące przed czynnikami środowiska. W zwłokach królika wirus jest aktywny do 3 miesięcy, w ziemi miesiąc, a pod wpływem promieniowania UV przetrwa do 10 dni.

  • W jaki sposób wirusa zabić?

Warunkiem skuteczności środków wirusobójczych (dostępny w Polsce Vircon S) jest dokładne oczyszczenie powierzchni z materii organicznej. Krótko mówiąc, czyszczone powierzchnie muszą być czyste, dopiero później możemy skutecznie zastosować Vircon. Wirus jest w stanie przetrwać podczas prania ubrań, kocyków w pralce. W temp 60 stopni C przeżywa 2 dni.

  • Czy jeśli króliki nie wychodzą nigdy poza obszar mieszkania/domu, a powierzchnie są odkażane preparatami wirusobójczymi, czy są zabezpieczone przed infekcją?

Niestety nie. Króliki musiałby być przetrzymywane w jednym pokoju, a kontakt do niego musiałby odbywać się przez śluzę ochronną z wymianą ubrać. Jest możliwość transmisji wirusa na butach, ubraniach, sianie, czy zielonce. Jedynie karmy ekstrudowane wydają się bezpieczne, ze względu na wysokie temperatury stosowane w jej obróbce.

  • Co zrobić, żeby zwiększyć bezpieczeństwo swojego królika?

Zaszczepić go zarówno przeciw myksomatozie, RHD i RHDV2.

  • Jakie szczepionki warto zastosować?

Biorąc pod uwagę rodzaje szczepionek dostępnych w Unii Europejskiej królik musi być zabezpieczony dwoma z nich.

  1. Przeciw myksomatozie – np. dostępna Nobivac Myxo-RHD chroniące króliki przez 12 miesięcy
  2. Przeciw pomorowi – RHD i RHDV2. Chociaż Nobivac Myxo-RHD oferuje ochronę przed RHD, to nie jest w pełni skuteczny przeciwko RHDV2 więc królik potrzebuje szczepienia szczepionką z wariantem drugim, żeby go chronić. Jedną z takich szczepionek jest francuski Filavac KC + V oraz hiszpański Cunipravac RHD-2.
  • Czy można łączyć Nobivac Myxo-RHD z Filavac KC+V?

Obie szczepionki działają w różny sposób i nie zostały przetestowane razem w badaniach klinicznych. Chociaż może to nie być szkodliwe, aby podawać obie szczepionki razem, wskazane jest, aby odczekać 2 tygodnie pomiędzy szczepieniami.

  • Zarówno Nobivac Myxo / RHD i Filovac są przeciwko RHD. Czy jest to szkodliwe dla mojego królika zaszczepić dwukrotnie w stosunku do tej samej choroby?

Ze względu na brak w Wielkiej Brytanii szczepionki monowalentnej przeciw samej myksomatozie, dr Harcourt-Brown zaleca dwukrotne szczepienie przeciw RHD. Uważa, że ewentualnie korzyści są większe niż ryzyko dwukrotnej immunizacji przeciw RHD.  W Polsce jest zarejestrowana szczepionka Myxoren ( tylko przeciw myksomatozie). Wg Richarda Saunders ryzyko hiperimmunizacji jest niższe niż ryzyko niewystarczającej ochrony.
Filovac jest szczepionką inaktywowaną, nie może więc powodować klinicznego pomoru u szczepionych królików

  • Jak często szczepić króliki przeciw RHDV2?

W przypadku Filavac KC + V producenci zakładają szczepienia przypominające co 6 miesięcy. Najnowsze dane wskazują możliwość szczepienie co 12 miesięcy większości królików, a co 6 miesięcy tych, które są w grupach podwyższonego ryzyka. Wg dr Hacourt-Brown na podstawie posiadanej wiedzy – wskazane i najbezpieczniejsze wydaje się szczepienie królików co 6 miesięcy. Wg Richarda Saunders króliki w schroniskach, fundacjach powinny być szczepione co 6 miesięcy, a te trzymane pojedynczo lub w małych stadach ( lub/i  bez kontaktu z królikami europejskimi) co 12 miesięcy.

  • Czy importowana szczepionka Filavac KC+V jest bezpieczna?

W obecnej chwili niewiele jest dostępnych informacji na temat szkodliwości szczepionek przeciw RHDV2, co nie znaczy że są niebezpieczne. Szczepionki zostały wykorzystane na wielu tysiącach królików bez doniesień o działaniach niepożądanych. Nie jest to zaskakujące, szczepionki są wytwarzane przez dobrze znanego procesu wytwarzania innych szczepionek, które są bezpieczne dla królików domowych. Le Minor et al (2013) wykazali, że Filavac powoduje powstanie pełnej ochrony  przeciwko RHD2 w badaniach prowokacji. (15èmes Journées de la Recherche Cunicole, 19-20 Novembre 2013, Le Mans, Francja) Znane są skutki uboczne szczepionek przeciw RHDV2 opisywane na ulotkach. Są to zazwyczaj małe, lokalne reakcje skórne lub senność w dniu zaszczepienia.

lek.wet. Jakub T. Sadłowski, specjalista chorób zwierząt nieudomowionych